اهدای دیپلم افتخار در ایران به همکار پژوهشی مؤسسه‌ی مطالعات اسماعیلی ژانویه ۲۰۱۳

آخرین اثر منتشر شده از دکتر بدخشانی ویراست فارسی دیوان قائمیات است که سال ۲۰۱۱ توسط مؤسسه‌ی مطالعات اسماعیلی، با همکاری مرکز پژوهشی میراث مکتوب در تهران منتشر شد. بخشی از ویراست این اثر با استفاده از نسخه‌ی خطی موجود از دیوان صورت پذیرفته که هنگام بازسازی ساختمانی قدیمی، پس از قرن‌ها اختفا کشف شده بود. تقریباً سی سال پس از کشف این اثر، دکتر بدخشانی رونوشتی از بخش‌های دیگر این اثر به دست آورد که اطلاعاتی در باب بخش‌های گم‌شده‌ی آن در اختیار مخاطب می‌گذاشت. ویراست فارسی این اثر، دو جلد از هفت جلد اثر اصلی، نوشته‌ی حسن محمود کاتب را در برمی‌گیرد.

دکتر بدخشانی درباره‌ی این کتاب چنین می‌گوید: «اهمیت آثار حسن محمود کاتب برخاسته از این واقعیت است که تا زمانی که منبع معتبرتری در باب عقیده‌ی قیامت از منظر اسماعیلیان نزاری نیافته‌ایم، نوشتجات او مفصل‌ترین تفسیری از این عقیده است که تا به حال به دست ما رسیده است.»

حسن محمود کاتب همکار نزدیک متفکر مسلمان نامور قرن سیزده میلادی، نصیرالدین طوسی بوده است. حسن فعالانه درس‌گفتارها و نوشتجات تحقیقاتی طوسی را جمع‌آوری می‌کرده است. در نتیجه‌ی این ارتباط، وی توانایی درک شایسته‌ای از ایده‌های طوسی و بیان آن‌ها در قالب شعر داشته است. هم‌چنین او علاوه بر سرودن اشعار خود، به جمع‌آوری آثار شاعران گذشته‌ی اسماعیلی از دوره‌ی الموت پرداخته است.

در سال ۱۲۳۳ میلادی، حسن مجموعه اشعاری را به امام اسماعیلی نزاری عصر خود، امام علاء الدین محمد عرضه کرد. می‌دانیم که دست‌کم سه رونوشت از این نسخه، که حسن آن را قائمیات نامیده است، تا به امروز باقی مانده است.

این متنِ باقی‌مانده از دوره‌ی الموت، نشان می‌دهد که جماعت اسماعیلی ایرانی حافظ سنت ادبی پیچیده‌ای بوده‌اند و نیز این اثر پاسخ‌های آنان را به شرایط متغیر زمانه‌شان شرح می‌دهد. دیوان قائمیات در سنت ادبی اسماعیلیان نزاری جایگاه ویژه‌ای را به خود اختصاص داده است و بر تعالیم آنان در قرن دوازده میلادی پرتو می‌افکند.

استاد شفیعی کدکنی، نویسنده، شاعر و منتقد ادبی نامور ایرانی مقدمه‌ای مفصل بر متن فارسی این اثر نگاشته که همراه با آن چاپ شده است. او ابراز می‌دارد که در سیر تحول شعر فارسی و مؤلفه‌ی فارسی این تحول «قائمیات اثر شاعرانه‌ی استادانه‌ای است که در اصطلاح‌شناسی اسماعیلی نه تنها از دیوان ناصر خسرو و نزاری قهستانی غنی‌تر است، بلکه هم‌چنین از آثار منثور نصیرالدین طوسی نیز غنی‌تر است.» ویراست کنونی این اثر هم‌چنین شامل مقدمه‌ی انگلیسی کوتاهی به قلم دکتر بدخشانی است.

دکتر بدخشانی فوق لیسانس خود را در فلسفه‌ی اسلامی از دانشکده‌ی الهیات دانشگاه مشهد در سال ۱۹۷۵ دریافت کرد و دکترای خود را در فلسفه‌ی اسلامی از دانشگاه آکسفورد در سال ۱۹۸۹ دریافت کرد. او پیش از آن‌که با عنوان همکار پژوهشی در مؤسسه‌ی مطالعات اسماعیلی به فعالیت بپردازد، معاون کتابخانه‌ی مرکزی دانشگاه فردوسی مشهد و کتابدار مؤسسه‌ی مطالعات اسماعیلی بود.

/ 0 نظر / 25 بازدید